Reklama

Odkrywamy Jasną Górę (33)

Sala rycerska

Niedziela Ogólnopolska 25/2003

Sala Rycerska po odnowieniu
Fot: Archiwum Jasnogórskie, BPJG/Magda Nowak

Sala Rycerska po odnowieniu<br>Fot: Archiwum Jasnogórskie, BPJG/Magda Nowak

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Południowe skrzydło klasztoru mieszczące na piętrze Salę Rycerską miało początkowo charakter osobnego budynku: rodzaju "kamienicy". Był to odrębny gmach o charakterze pałacowym, biegnący równolegle do Kaplicy Matki Bożej, połączony z nią przejściami na poziomie pierwszej i drugiej kondygnacji. O zamyśle kompozycyjnego powiązania nowo wzniesionego korpusu Kaplicy (wybudowanego w latach 1641-44) i skrzydła południowego klasztoru, mieszczącego dwie sale (na parterze tzw. letni refektarz, dziś Kaplica Różańcowa, na piętrze - Sala Rycerska), świadczy identyczność dekoracji szczytów wschodnich skrzydła południowego i nawy głównej Kaplicy. W źródłach klasztornych podkreślono, iż opisywana tu część klasztoru z Salą Rycerską nie miała pełnić funkcji mieszkalnej, ale wyłącznie reprezentacyjną. Z czasów budowy - tj. z lat 1647-49 pochodzi ogólne przeznaczenie sali (za wyjątkiem partii zachodniej, później co najmniej dwukrotnie przebudowanej - w I połowie XVIII wieku i w 1957 r.) oraz podziały architektoniczne, dekoracja stiukowa i obrazy powstały w końcu XVII wieku. Wejście do sali znajdowało się w części zachodniej i prowadziło z dolnego korytarza klasztornego. Bieg schodów kończył się już w obrębie sali, a otwór zabezpieczony był z dwóch stron balustradą. Od strony zachodniej znajdowały się drzwi prowadzące na korytarz klasztorny na poziomie 1. piętra. Od strony zachodniej nad tym wejściem znajdował się balkon otwierający się do korytarza 2. piętra klasztoru. Z kolei w ciągu południowym sali, w miejscu obecnego wejścia, usytuowany był balkonik wsparty na arkadzie - rodzaj chórku muzycznego - wbudowany do wnętrza sali, kryjący schody prowadzące na wyższą kondygnację. Większa część opisywanego rozwiązania pochodziła z lat budowy sali, natomiast połączenia z korytarzami klasztornymi w ciągu północnym zostały wprowadzone wraz z dopełnieniem południowo-zachodniego narożnika klasztoru, co nastąpiło w I połowie XVIII wieku.
Jako reprezentatywny salon klasztoru Sala Rycerska była miejscem uroczystości klasztornych. W latach 1656, 1657, 1661 odnotowano w źródłach klasztornych posiedzenia Senatu Rzeczypospolitej. Król Polski Jan Kazimierz w roku 1661 wykorzystał Salę Rycerską jako królewską salę tronową. 4 lutego tego samego roku odbywała się w niej audiencja dla posłów kozackich, zaś następnego dnia - dla posłów cara Aleksandra Michajłowicza. Pomieszczenie to wykorzystano również w czasie ślubu Michała Korybuta Wiśniowieckiego z Eleonorą Habsburżanką, który odbył się na Jasnej Górze w 1670 r., oraz zapewne w czasie pielgrzymki Jana III Sobieskiego przed bitwą pod Wiedniem w 1683 r.
Oprócz oficjalnych uroczystości o charakterze państwowym w Sali Rycerskiej odbywały się wewnętrzne uroczystości paulińskie. Dawniej sala ta służyła do dysput teologicznych i nazywała się Salą Dysput. Jak podaje Michał Baliński w dziele pt. Pielgrzymka do Jasnej Góry w Częstochowie odbyta przez Pątnika XIX wieku (1846): "...dziś jeszcze dwa razy do roku zbierają się w niej zakonnicy, na św. Tomasza z Akwinu - 7 marca i na św. Katarzynę - 25 listopada. Pierwszego z tych dni ołtarzyk co jest na sali ubiera się wspaniale, przynoszą portatyl i obraz św. Tomasza, Msza się odbywa, a muzyka towarzyszy modłom; poczem student teologii ma mowę na pochwałę tego Świętego. Dzień św. Katarzyny z równą uroczystością obchodzony bywa, z tą tylko różnicą, że w ołtarzu ustawiają obraz jej, a kleryk nie teologii, lecz filozofii odnawia pamięć św. Katarzyny. (...) Sala ta na koniec przedstawia niekiedy niemniej uroczyste, ale smutniejsze widowisko. Tu ciała zmarłych zakonników drugiej nocy po zejściu składają się na rozciągnionym całunie, skąd dopiero na katafalk do kościoła przenoszone bywają".
Dekorację ścian sali można datować na lata 90. XVII wieku. Składa się nań dekoracja stiukowa i malarska. Zamiast malowideł ściennych dopełnieniem białej architektury były monumentalne obrazy, wstawione w czołowe ściany lunet. Przęsła wydzielono bliźniaczymi gurtami i pilastrami, których korynckie głowice z przedstawieniami orłów wskazują najwyższą klasę warsztatu rzeźbiarskiego. Na sklepieniu ściany wschodniej umieszczono monumentalny krucyfiks, na przeciwległej zaś - płaskorzeźbę Matki Boskiej Bolesnej. Wystrój malarski sali obejmuje wyłącznie obrazy malowane na płótnie, ilustrujące dzieje Jasnej Góry. W Sali Rycerskiej w roku 1936 odbywały się obrady Synodu Plenarnego Polski, którym przewodniczył legat papieski - kard. Marmaggi.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

PKW podała wyniki z 99 proc. komisji

2025-05-19 07:04

[ TEMATY ]

wybory 2025

PAP/Andrzej Jackowski

PKW podała pełne wyniki wyborów prezydenckich z 99 proc. komisji wyborczych. Wszystkie głosy policzono już za granicą, na statkach i platformach oraz w dziesięciu województwach. Według sondażu late poll prowadzi Rafał Trzaskowski z wynikiem 31,2 proc. głosów; Karol Nawrocki - 29,7 proc.

Pierwszym województwem, w którym policzono wszystkie głosy było opolskie. Dane z wszystkich komisji spłynęły też z kujawsko-pomorskiego, lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, warmińsko-mazurskiego, dolnośląskiego, świętokrzyskiego, zachodniopomorskiego i wielkopolskiego.
CZYTAJ DALEJ

Zmiany kapłanów 2025 r.

2025-05-19 08:45

[ TEMATY ]

zmiany księży

zmiany personalne

zmiany kapłanów

Karol Porwich/Niedziela

Maj i czerwiec to miesiąc personalnych zmian wśród duchownych. Przedstawiamy bieżące zmiany księży proboszczów i wikariuszy w poszczególnych diecezjach.

Biskupi w swoich diecezjach kierują poszczególnych księży na nowe parafie.
CZYTAJ DALEJ

Rekordowa liczba wojskowych przyjęła chrzest w Lourdes

2025-05-19 14:37

[ TEMATY ]

Lourdes

sanktuarium

rekord

wojskowi

Międzynarodowa Pielgrzymka Wojskowa

Vatican Media

Międzynarodowa Pielgrzymka Wojskowa do Lourdes

Międzynarodowa Pielgrzymka Wojskowa do Lourdes

W Lourdes zakończyła się 65. Międzynarodowa Pielgrzymka Wojskowa, która co roku przyciąga tysiące żołnierzy z całego świata. Podczas spotkania 210 żołnierzy przyjęło chrzest, a 503 przystąpiło do Sakramentu Bierzmowania.

To oznacza wzrost o 17 proc. w porównaniu z ubiegłym rokiem w przypadku chrztów i aż 33 proc. w przypadku bierzmowań. Dane te wpisują się w szerszy trend wzrostu liczby dorosłych przystępujących do sakramentów m.in. w Kościele katolickim we Francji. Jak przypomina portal Aleteia, podczas tegorocznej Wigilii Paschalnej we Francji ochrzczonych zostało 10 tys. dorosłych, co stanowi wzrost o 45 proc. rok do roku. W ciągu ostatniej dekady liczba dorosłych katechumenów we Francji wzrosła o ponad 60 proc.: z 3 900 w 2015 r. do 10 384 w 2025 r.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję