Wydarzenia Sierpnia ’80 były przeżyciem pokoleniowym dla tych, którzy czynnie uczestniczyli w rewolucji bez rewolucji – „karnawale” lat 1980-81: najpierw strajkowali, potem tworzyli Solidarność i w niej działali. Dla ich młodszych braci, sióstr i dzieci takim przeżyciem był stan wojenny. Owszem, niektórzy wspomagali Solidarność, tworzyli Ruch Młodzieży Szkolnej czy nieco starszy NZS, ale większy wpływ wywarły na nich wydarzenia rozgrywające się po 13 grudnia 1981 r. Dla nich właśnie wtedy rozpoczął się polityczny rollercoaster (sformułowanie autorów opracowania), którego końca trzeba szukać w częściowo tylko wolnych wyborach z czerwca 1989 r.

Jak całe społeczeństwo – różnie reagowali na stan wojenny i jego siermiężną rzeczywistość, zamordyzm, represje, nudę i beznadzieję. Jak w całym społeczeństwie – tylko nieliczni czynnie walczyli z tą rzeczywistością, liczniejsi uczestniczyli w kontestacji, a wszystkie te formy aktywności – skądinąd zmieniające się z czasem – opisuje opracowanie „Życie na przekór”, będące efektem konferencji zorganizowanej przez IPN. Część – tylko część – ówczesnych młodzieżowych kontestatorów znalazło swoje miejsce w życiu publicznym czy politycznym III RP. Zaskakująco wielu nie chciało wierzyć starszym kolegom, którzy jako „konstruktywna opozycja” porozumieli się z komunistami przy „okrągłym stole”.